مراجعه به مراکز کاردرمانی برای کودکان مبتلا به اختلالات مختلف، از جمله اختلال پردازش حسی، می تواند تأثیرات مثبتی بر روی توانایی های حرکتی، اجتماعی و حسی آن ها داشته باشد. این فرآیند شامل مراحل مشخصی است که والدین و مراقبان باید آن ها را دنبال کنند. در این مقاله، به بررسی مراحل مراجعه به مراکز کاردرمانی، از تشخیص تا درمان خواهیم پرداخت.

مرحله 1: شناسایی نیازها برای مراجعه به کلینیک کاردرمانی

قبل از مراجعه به مرکز کاردرمانی، والدین باید نشانه های خاصی را در کودک خود شناسایی کنند. این نشانه ها ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• مشکلات حرکتی: مانند عدم توانایی در دویدن، پریدن یا استفاده از ابزارهای نوشتاری.

• اختلالات حسی: حساسیت یا عدم توجه به تحریکات حسی مانند صدا، نور یا بافت ها.

• مشکلات اجتماعی: عدم توانایی در برقراری ارتباط با همسالان یا بزرگ ترها.

• تغییرات در خلق و خو: نوسانات شدید در احساسات و رفتارها.

• مشکلات در تمرکز و یادگیری: دشواری در یادگیری مهارت های جدید یا تمرکز بر روی وظایف.

شناسایی این نشانه ها می تواند به والدین کمک کند تا تصمیم بهتری برای ادامه مراحل درمانی بگیرند.

مرحله 2: مشاوره با پزشک

پس از شناسایی نیازها، والدین باید با یک پزشک متخصص، مانند پزشک اطفال یا روانپزشک کودک، مشاوره کنند. این مشاوره می تواند شامل موارد زیر باشد:

• بررسی تاریخچه پزشکی: پزشک اطلاعاتی درباره تاریخچه پزشکی کودک و خانواده جمع آوری می کند.

• ارزیابی علائم: پزشک علائم و رفتارهای کودک را مورد بررسی قرار می دهد و در صورت لزوم، تست های خاصی را تجویز می کند. این تست ها ممکن است شامل ارزیابی های روانشناختی و حسی باشد.

مرحله 3: ارجاع به مرکز کاردرمانی

اگر پزشک تشخیص دهد که کودک نیاز به کاردرمانی دارد، او را به یک مرکز کاردرمانی ارجاع می دهد. در این مرحله، والدین باید اطلاعات زیر را فراهم کنند:

• تاریخچه پزشکی کودک: شامل اطلاعاتی درباره مشکلات قبلی و درمان های انجام شده.

• توضیحات درباره رفتارهای کودک: والدین باید نمونه هایی از رفتارهای کودک در خانه و مدرسه را ارائه دهند. این اطلاعات به کاردرمانگر کمک می کند تا درک بهتری از وضعیت کودک داشته باشد.

مرحله 4: ارزیابی اولیه در مرکز کاردرمانی

پس از مراجعه به مرکز کاردرمانی، اولین قدم انجام یک ارزیابی اولیه است. این ارزیابی شامل موارد زیر است:

• مصاحبه با والدین: کاردرمانگر با والدین درباره رفتارها و مشکلات کودک صحبت می کند. این گفتگو می تواند به شناسایی نقاط قوت و ضعف کودک کمک کند.

• تست های استاندارد: کاردرمانگر از تست های خاصی برای ارزیابی توانایی های شناختی، حرکتی و حسی کودک استفاده می کند. این تست ها می توانند شامل فعالیت های حرکتی و حسی باشند که به شناسایی نقاط ضعف کمک می کنند.

• مشاهده رفتار کودک: کاردرمانگر کودک را در فعالیت های مختلف مشاهده می کند تا نقاط قوت و ضعف او را شناسایی کند.

مرحله 5: تدوین برنامه درمانی

پس از ارزیابی اولیه، کاردرمانگر یک برنامه درمانی شخصی سازی شده برای کودک تدوین می کند. این برنامه ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• هدف گذاری: تعیین اهداف مشخص برای بهبود توانایی های کودک، مانند تقویت مهارت های حرکتی یا بهبود توانایی های اجتماعی.

• فعالیت های درمانی: انتخاب فعالیت های خاصی که به تقویت مهارت های حرکتی و حسی کودک کمک می کند. این فعالیت ها می توانند شامل بازی های حرکتی، تمرینات تنفسی و تکنیک های آرام سازی باشند.

• مدت زمان درمان: تعیین مدت زمان جلسات درمانی و تعداد جلسات مورد نیاز. این اطلاعات به والدین کمک می کند تا انتظارهای واقع بینانه ای از روند درمان داشته باشند.

مرحله 6: اجرای درمان

در این مرحله، درمان طبق برنامه تدوین شده آغاز می شود. جلسات درمانی معمولاً حیطه های مختلف مشکلات را تحت پوشش قرار می دهند. نمونه ای از فعالیت هایی که در جلسات درمانی انجام می شود به شرح زیر است:

• فعالیت های حرکتی: بازی های حرکتی، تمرینات تنفسی و تکنیک های آرام سازی که به بهبود توانایی های حرکتی کودک کمک می کند.

• درمان حسی: فعالیت هایی که به کودک کمک می کند تا با تحریکات حسی مختلف آشنا شود. این نوع درمان می تواند شامل بازی با بافت ها، صداها و نورها باشد.

• درمان شناختی و ذهنی: درمان شناختی و ذهنی در کاردرمانی با هدف بهبود عملکرد مغز در حوزه هایی مانند حافظه، تمرکز، حل مسئله، برنامه ریزی و توجه انجام می شود. کاردرمانگران با استفاده از تمرینات خاص، بازی های فکری، فعالیت های آموزشی و تکنیک های تقویت مغز به کودکان یا بزرگسالان کمک می کنند تا توانایی های شناختی خود را بازسازی یا تقویت کنند. این نوع درمان به ویژه برای افرادی که دچار مشکلات ذهنی، اختلالات یادگیری، آسیب های مغزی یا کاهش عملکرد شناختی به دلایل مختلف شده اند، بسیار موثر است و می تواند به افزایش استقلال و ارتقای کیفیت زندگی آن ها کمک کند.
• بازی درمانی: بازی درمانی یکی از مهم ترین رویکردهای کاردرمانی برای کودکان به شمار می رود و از طریق بازی های هدفمند، شرایطی فراهم می شود تا کودک به شیوه ای طبیعی، ایمن و لذت بخش با مسائل و چالش های خود مواجه گردد. کاردرمانگران از انواع بازی برای تقویت مهارت های حرکتی، شناختی، اجتماعی و عاطفی کودک استفاده می کنند و با انتخاب بازی های مناسب با نیازها و سن کودک، به حل مشکلات رفتاری، افزایش اعتماد به نفس و بهبود روابط اجتماعی کمک می کنند. بازی درمانی نه تنها به عنوان یک ابزار درمانی بلکه به عنوان روشی برای آموزش غیرمستقیم و تقویت رشد همه جانبه کودک عمل می کند.

• آموزش والدین: والدین نیز در این جلسات آموزش هایی درباره نحوه مدیریت رفتارهای کودک و ایجاد محیطی امن و حمایتی دریافت می کنند. این آموزش می تواند به والدین کمک کند تا با چالش های مرتبط با اختلال پردازش حسی بهتر کنار بیایند.

مرحله 7: ارزیابی پیشرفت

در طول درمان، کاردرمانگر به طور مداوم پیشرفت کودک را ارزیابی می کند. این ارزیابی شامل موارد زیر است:

• مشاهده تغییرات در رفتار: کاردرمانگر تغییرات مثبت در رفتار و توانایی های کودک را ثبت می کند. در کلینیک های ما این فرآیند به صورت کاملا الکترونیک می باشد به طوری ک گزارشات ماهانه یا جلسه ای کودکان از گذشته تا به امروز در دسترس است.

• گفت وگو با والدین: والدین نیز می توانند نظرات و تجربیات خود را درباره پیشرفت کودک به کاردرمانگر ارائه دهند. این گفتگو می تواند به بهبود روند درمان کمک کند.

• تنظیم برنامه: در صورت نیاز، برنامه درمانی ممکن است تغییر کند تا به نیازهای کودک بهتر پاسخ دهد. این انعطاف پذیری می تواند به بهبود کیفیت درمان کمک کند.

مرحله 8: پایان درمان و پیگیری

پس از اینکه کودک به اهداف تعیین شده دست یافت، کاردرمانی ممکن است به پایان برسد. اما در برخی موارد، پیگیری های بعدی ضروری است. این پیگیری ها شامل موارد زیر است:

• جلسات مشاوره: والدین می توانند جلسات مشاوره ای با کاردرمانگر داشته باشند تا درباره روش های ادامه حمایت از کودک در خانه و مدرسه بحث کنند.

• نظارت بر پیشرفت: کاردرمانگر ممکن است پیشنهاد کند که کودک به طور دوره ای مورد بررسی قرار گیرد تا از ادامه پیشرفت او اطمینان حاصل شود. این نظارت می تواند شامل ارزیابی های دوره ای باشد که به شناسایی نیازهای جدید کودک کمک می کند.

نتیجه گیری

مراجعه به مراکز کاردرمانی می تواند تأثیرات مثبتی بر روی زندگی کودکان مبتلا به اختلالات مختلف داشته باشد. با شناسایی نیازها، مشاوره با پزشک، و پیگیری مراحل درمان، والدین می توانند به بهبود کیفیت زندگی کودک خود کمک کنند. مهم است که والدین با متخصصان همکاری کنند و از تمامی منابع موجود بهره برداری کنند تا بهترین نتایج را برای کودک خود به دست آورند. لیست مراکز درمانی تحت نظارت یا مورد تایید دکتر علیزاده و راه های ارتباطی آن ها را در نوار ابزار مراکز درمانی قرار دارد.

نکات پایانی

اختلالات پردازش حسی و حرکتی می توانند تأثیرات عمیقی بر روی زندگی کودک داشته باشند. با توجه به مراحل ذکر شده، والدین می توانند به طور مؤثری از خدمات کاردرمانی بهره برداری کنند و به بهبود وضعیت کودک خود کمک نمایند. در نهایت، حمایت و همکاری والدین با متخصصان می تواند نقش کلیدی در موفقیت درمان داشته باشد.